Kimya. Müəllimlərin İşə Qəbulu – A

1.Eyni kütlədə götürülmüş CaCO₃ (I), Na₂CO₃ (II) və K₂CO₃ (III) duzları ayrı-ayrı qablarda közərdilir.Qızdırılmadan sonra bərk qalığın kütlələrini müqayisə edin.

2.Cu və Pb-dan ibarət 5 mol qarışıq artıq miqdarda qatı sulfat turşusu ilə reaksiyaya daxil olduqda 2 mol normal duz alınır.Reaksiyaya daxil olan turşunun mol sayını tapın.

3.Divinil və xlorun 0⁰C-də 1:1 mol nisbətində reaksiyasından əsas məhsul kimi maddəsi alınır. Y-in hidrogenləşmə məhsulunun artıq miqdar KOH-ın spirtdə məhlulu ilə reaksiyasından alınan üzvi maddəni müəyyən edin. 

4.X və Y atomlarının əmələ gətirdiyi ionlar üçün doğru olan ifadələri müəyyən edin.

I. X kation, Y isə anion əmələ gətirir

II. Əmələ gələn ionların elektron formullarıeynidir

III. Əmələ gələn kationun radiusu anionunradiusundan böyükdür

5. Uyğunluğu müəyyən edin.

6.Müxtəlif qapalı qablarda mis(II) oksid artıq miqdarda H₂(1), NH₃ (2) və CO (3) ilə kifayət qədər közərdilir. Alınan bərk nümunələrin kütlələri bərabər olarsa,götürülən mis(II) oksidin kütlələrini müqayisə edin.

7.X və Y qələvi metalları üçün doğru olanları
müəyyən edin.

1. Bərklik: X<Y

2. Atom radiusu: Y<X

3. Reduksiyaedicilik: X<Y

4. Ərimə temperaturu: Y<X

8.Eyler-Venn diaqramına uyğun olan
ifadələri müəyyən edin.

1. Suda yaxşı həll olur
2. Parçalanmasından O2 alınır
3. Parçalanmasından nitrit alınır
4. KOH məhlulu ilə reaksiyaya daxil olur

9.Təcrübə aparan şagird 500 ml 0,1 M Ca(OH)₂ məhlulundan artıq miqdar karbon qazı keçirdikdə əvvəlcə çöküntü əmələ gəldi, sonra isə onun kütləsi azaldı. Çöküntünü tam süzüb qurutduqdan sonra onun kütləsinin 2 q olduğunu müəyyən etdi. Reaksiyalara daxil olan ümumi karbon qazının mol sayını müəyyən edin.
Mr(CaCO₃)=100

10.Hidroliz reaksiyalarının I mərhələsinin qısa ion tənliklərinə uyğun duzları müəyyən edin.
1. CuCl2
2. AgNO3
3. K2S
4. Ca(NO3)2
5. KNO2  

11.Hansı reaksiyalardan alınan duz məhlulda KOH ilə reaksiyaya daxil olar?
_{I. [math]Cu(OH)_{2}[/math] + [math]H_{2}SO{4}[/math] →
II. 2KOH + [math]H_{3}PO{4}[/math]→
III. [math]3NH_{3}[/math] + [math]H_{3}PO{4}[/math] →}

12.Reaksiya tam getdikdə başlanğıc qarışığın neçə faizi (həcmcə) artıq qalar? Ar(H)=1,Ar(O)=16

13. 500 q 10%-li duz məhlulundan sabit temperaturda su buxarlandırıldıqda qatılığın ([math]\omega[/math]) buxarlandırılan suyun kütləsindən (msu) asılılıq qrafiki verilmişdir. Məhluldan 350 q su buxarlandırdıqda çökən duzun kütləsini (q) müəyyən edin.

14. Spirtin CuO ilə oksidləşmə məhsulu üçün doğru olanları müəyyən edin.

1. Siqma rabitə sayı = a+1
2. Karbon atomlarının hibrid orbital sayı = b-1
3. Polyar kovalent rabitələrin sayı = c+1

15. Eyni şəraitdə iki müxtəlif qabda N₂ və H₂ arasında reaksiyalar aparılır. a və b arasındakı münasibəti müəyyən edin.

16. m-i müəyyən edin. Ar(C) = 12, Ar(H) = 1,Ar(O) = 16

17. X, Y və Z maddələrini müəyyən mol nisbətində qarışdırıb əritdikdə adi pəncərə şüşəsi alınır. Bu prosesdə Y maddəsini A maddəsi ilə əvəz etdikdə isə çətinəriyən (kimyəvi) şüşə əmələ gəlir. Z maddəsi büllur şüşə istehsalında istifadə olunmur. X və A maddələrini müəyyən edin. 

18. X-i müəyyən edin.

19.Normal halda atomunun elektronlarının 50%-i p-yarımsəviyyəsində olan d-elementinin tək elektronlarının sayını müəyyən edin.

20.Bəzi müharibələr zamanı tərkibində fosforun zəhərli X allotropik şəkildəyişməsi olan bombalardan istifadə olunmuşdur. Bu bombaların partlamasından ağ tüstü şəklində A maddəsi əmələ gəlir. Eyni maddə kibritin yanması zamanı fosforun Y allotropik şəkildəyişməsindən də alınır. X-i və kibritin yanma reaksiyası zamanı Y-dən A-nın əmələ gəlmə reaksiyasının tənliyində məhsulların əmsalları cəmini (n) müəyyən edin.

21. İzopropil və üçlü butil radikallarının birləşməsindən əmələ gələn alkan üçün hansı ifadələr doğrudur?

1. Molekulunda asimmetrik karbon atomu var
2. Əsas zəncirində ikinci karbon atomunun oksidləşmə dərəcəsi –1-dir
3. 2-metilheksanın izomeridir

22.Suda həll olmayan X maddəsi üzərinə NaOH əlavə edib qızdırdıqda Y və Z maddələri əmələ gəlir. Y maddəsinin xlorid turşusu ilə reaksiyasından isə stearin turşusu alınır. X və Z maddələrini müəyyən edin.

23. X və Y maddələrinin reaksiyasından ağardıcı və dezinfeksiyaedici xassəyə malik qarışıq əmələ gəlir. X və Y maddələrini müəyyən edin.

24. X və Y hansı duzlar ola bilər?

1. AgNO₃
2. Cu(NO₃)₂
3. Ca(NO₃)₂
4. NH₄NO₃

25. Hər birindən 1 mol götürülmüş doymuş biratomlu spirtlərin iki homoloqu arasında kütlə fərqi 42 qramdır. Bu homoloqların molekulları üçün hibrid orbital fərqini tapın. Ar(C) = 12, Ar(H) = 1

26.Oksidləşmə-reduksiya reaksiyasının tənliyində oksidlərin əmsalları cəmini müəyyən edin. CH₂=CH₂ + KMnO₄ + H₂O →HOCH₂-CH₂OH + MnO₂ + KOH

27. Verilmiş çevrilmələrdən hansı ekzotermikdir?
I. 2Cl → Cl₂(q)
II. Ca – 2e- → Ca²+
III. H₂O_(buxar) → H₂O_(maye)

28. Ştativə bərkidilmiş və qazaparan boru ilə təchiz edilmiş tıxacla bağlı iki sınaq şüşəsi götürülmüşdür.Bu sınaq şüşələri qazaparan boru vasitəsi ilə üçüncü sınaq şüşəsi ilə birləşdirilmişdir. Birinci sınaq şüşəsində 2 mol MnO₂ və artıq miqdarda xlorid turşusu qarışığı qızdırıldıqda X qazı alınır. İkinci sınaq şüşəsində isə 1 mol CH₃COONa ilə artıqlaması ilə götürülmüş NaOH qarışığını qızdırdıqda Y qazı alınır. Üçüncü sınaq şüşəsində X və Y qazlarının tam qarşılıqlı təsirindən alınan üzvi maddənin formulunu müəyyən edin.

29. Homoloqları müəyyən edin.
1. olein turşusu
2. linolen turşusu
3. akril turşusu
4. yağ turşusu
5. adipin turşusu

30. n2:n1 nisbətini hesablayın.

31. Hansı reaksiyalar doğru verilmişdir?

1. KOH + H₃PO₄ → X + H₂O
2. Y + NaOH → NaK₂PO₄ + H₂O
3. 2Z + 3CaCl₂ → Ca₃(PO₄)₂ + 6KCl
4. 2KOH + H₃PO₄ → Z + 2H₂O

32. x-i müəyyən edin.

33. Doğru ifadələri müəyyən edin.
1. Adi şəraitdə X bromlu suyu rəngsizləşdirir
2. Y KMnO₄ məhlulunu rəngsizləşdirir
3. X-in 1 molunu tam doymuş hala gətirmək üçün 3 mol hidrogen sərf olunur

34. 1,4-dixlor-2-metilpentanın sink ilə qarşılıqlı təsirindən alınan üzvi maddəni müəyyən edin.

35. Ca və CaH₂-dən ibarət 6 mol qarışığın su ilə tam reaksiyasından 10 mol H₂ alınır.Başlanğıc qarışıqda kalsiumun mol sayını hesablayın.

36. Qarışığın distillə üsulu ilə ayrılması verilmişdir. X və Y maddələrini müəyyən edin.

37.

1. Suda yaxşı həll olur
2. Xlorid turşusu ilə reaksiyaya daxil olur
3. Qızdırıldıqda parçalanır

38. 1 litrlik qabda x mol CO və y mol O₂-dən ibarət qarışıqda reaksiya baş verir. Tarazlıq halında bütün maddələrin qatılığı bərabər olur. K=0,5 olduğunu bilərək x:y nisbətini müəyyən edin.

39. Neçə mol NaNO₃-ün parçalanmasından alınan oksigeni 6 q H₂ və 32 q O₂-dəni barət qarışığa əlavə etdikdə “guruldayıcı qaz” alınır? Ar(H)=1, Ar(O)=16

40. Təcrübəçi X duzunun tərkibini müəyyən etmək üçün onun suda məhluluna KOH məhlulu əlavə edir. Bu zaman məhluldan kəskin iyli qaz ayrılır. Alınan qaz yaş lakmus kağızını göy rəngə boyayır. Alınmış məhlula AgNO₃ məhlulu əlavə etdikdə ağ rəngli çöküntü alınır. X maddəsini müəyyən edin.