Köməkçi nitq hissələri. Mövzu Sınaq Testi – A

1.Bənzətmə mənası bildirən qoşma işlənmiş cümləni müəyyən edin.

2.Bağlayıcılar haqqında yanlış fikri müəyyənləşdirin.

3.Nümunələrin birində “”ki” ədat kimi işlənmişdir:

4.Nümunələrdən birində çağırış nidasından sonra vergül qoyula da bilər:

5.Nümunələrin birində həm köməkçi nitq hissəsi, həm də köməkçi nitq hissəsi ilə omonim ola bilən əsas nitq hissəsi işlənmişdir:

6.Cümlələrdən birində işarələnmiş –ca(cə) nitq hissəsi baxımından digərlərindən fərqlidir:

7.Hansı sıra omonim ədatlardan ibarət deyil?

8.Cümlələrin birində omonimliyi olan iki müxtəlif köməkçi nitq hissəsi işlənmişdir:

9.Nümunədə hansı köməkçi nitq hissələrinin işləndiyini müəyyənləşdirin.
Nə bu dərd gərəkdir uşaqlar üçün,
Nə də aramızda bu narazılıq.
Biz dərdin, kədərin özündən belə,
Onlara səadət yaratmalıyıq. (Ə. Kərim)

10.”Ağılla fərasət oldu, şübhəsiz, qələbə də olacаq, sevinc də” cümləsindəki köməkçi nitq hissələrinin işlənmə ardıcıllığını müəyyən edin.

11.”Sənin oğlun Fərman qoçaq oğlandır, ancaq onun bikar və avara gəzməyi, doğrusu, mənә toxunur” (Ə. Haqverdiyev) nümunəsindəki köməkçi nitq hissələrinin ardıcıllığını müəyyən edin.

12.Köməkçi nitq hissələri ilə bağlı doğru fikirləri müəyyənləşdirin.
1. Ədat aid olduğu sözlə birlikdə cümlənin bir üzvü olur.
2. Yalnız qrammatik mənaya malikdir.
3. Modal sözlərin əsas vəzifəsi cümlədəki mənanı daha da qüvvətləndirməkdir.
4. Bir sıra köməkçi nitq hissələrində omonimlik özünü göstərir.
5. “Ki” bağlayıcısı yalnız tabeli mürəkkəb cümlənin tərkib hissələrini bir-birinə bağlayır.

13.Köməkçi nitq hissələrinə aid düzgün fikirləri müəyyənləşdirin.
1. Bütün köməkçi nitq hissələri cümlə üzvlərindən vergüllə ayrılır.
2. Bir qismi söz-cümlə ola bilir.
3. Leksik məna daşıyır.
4. Qoşmalar digər köməkçi nitq hissələri ilə sinonimlik yarada bilir.
5. Bəziləri əsas nitq hissələri ilə omonimlik yaradır.

14.Nümunədə hansı köməkçi nitq hissələri işlənmişdir? (Ardıcıllığı müəyyən edin.)
Azmıdır insanın məgər dərd-səri?
Bu da bəşər üçün təzə təhlükə!
Hazır fikirləri, düşüncələri
Başlara doldurub satdılar, bəlkə? (B. Vahabzadə)

15.Nümunədəki əsas nitq hissələrinə aid olmayan sözlərin işlənmə ardıcıllığını müəyyən edin.
“Görəsən, indi də əvvəlki kimi oynaya bilərmi?”
1. qoşma 2. bağlayıcı 3. ədat 4. modal söz 5. nida 

16.Nümunədəki köməkçi nitq hissələri ilə bağlı səhv fikirləri müəyyən edin. Səadət xanım, olsun ki, sərvətli deyil, ancaq gözəlliyi və rəhmdilliyi ilə şöhrət tapmışdır. (İ.Qutqaşınlı)
1. Ardıcıl olaraq modal söz, bağlayıcı, ədat, qoşma işlənmişdir.
2. Nümunədəki modal söz “bəlkə də” sözünün sinonimidir, yəqinlik mənasını bildirir.
3. “Ancaq” sözü omonimdir, nümunədə ədat kimi işlənib.
4. Köməkçi nitq hissələrindən ikisi omonimlik yaradır.
5. Cümlədəki “və ” birləşdirmə bağlayıcısı, “ilə” qoşmadır.

17.Hansı cümlədə iki qoşma işlənmişdir?

18.Birində tabelilik bağlayıcısı işlənmişdir:

19.Hansı cümlələrdə ədat işlənmişdir?
1. Şair, gəl aldanma dünya varına.
2. Yoxdur bu torpaqda sizintək şair.
3. Kaş ki tapşırığı vaxtında yerinə yetirəydim.
4. Bəh, bəh, kitab bağlandı!
5. Mən ki bütün qaydalara əməl edirəm.

20.Modal söz işlənən cümləni müəyyən edin.