Fizika 9-cu sinif. Olimpiada – B

1. Radioaktivliyin kəşfi belə bir fərziyyə irəli sürməyə imkan verdi:

a. atom mürəkkəb quruluşa malik əlaqəli sistemdir
b. bir kimyəvi element digər elementə çevrilə bilər
c. tomun bütün kütləsində müsbət yüklər bərabər paylanır, elektronlar isə “keksdə kişmiş” kimi bu kütlədə bərabər paylanır

2. Şəkil müstəvisinə perpendikulyar olan ox ətrafında fırlana bilən maqnit əqrəbinə sabit maqnit yaxınlaşdırıldı.

3. Hansı müddəa doğrudur?

1. Uran nüvəsinin bölünməsi zamanı iki yeni nüvə qəlpəsi yaranır.
2. Uran nüvəsinin bölünməsi zamanı külli miqdarda enerji ayrılır.
3. Uran nüvəsinin bölünməsi zamanı yeni nəsil neytronlar yaranır.
4. Uran nüvəsi protonların qarşılıqlı təsirindən asanlıqla bölünür.
5. Uran nüvəsi neytronların qarşılıqlı təsirindən asanlıqla bölünür.

4. Şəkildə cərəyanlı düz naqilin maqnit induksiya xətlərinin sxemi təsvir edilmişdir. Hansı nöqtədə maqnit sahəsi daha zəifdir?

5. Nüvənin β  şüalanmasında onun kütlə ədədi nə qədər dəyişər?

6. Binanın giriş qapısının günlüyü iki küçə lampası ilə işıqlandırılır. Günlüyün altında duran oğlan…

7. Bir şüşə prizması ilə işıq şüası keçir. Şüanın prizmadakı qırılma bucağı 30° və prizmanın qırılma bucağı 60° olduqda, işığın qırılma əmsalı nə qədərdir?

8. Şüanın düşdüyü istiqamətdə geri qayıtması üçün müstəvi güzgünü O nöqtəsi ətrafında hansı istiqamətdə və neçə dərəcə döndərmək lazımdır?

9. Hansı reaksiya zəncirvarı nüvə reaksiyası adlanır?

10. Toplayıcı linzanın fokus məsafəsi F, cisimdən linzaya qədər olan məsafə d – dir. F<d< 2F şərti ödənildikdə cismin xəyalı necə alınar?

11. Şəkildə vakuum diodlu elektrik lampaları qoşulan iki dövrənin sxemi təsvir edilmişdir. Hansı lampadan elektrik cərəynı keçər?

12. Atomun planetar modeli nəyə əsaslanır?

13. Klassik elektron nəzəriyyəsinə görə, naqil qızdırıldıqda onun elektrik müqavimətinin artmasının səbəbini izah edin. 

14. Nüvə reaktorunda qrafit və su yavaşıdıcı kimi istifadə olunur ki, bunların məqsədi…. 

15. Elektron-şüa borusunun ekranında müxtəlif təsvirləri elektron seli yaradır. Elektron seli hansı hadisə nəticəsində yaranır? 

16. Radioaktiv izotopun yarımçevrilmə periodu 2 dəqiqədir. İzotopun 1500 nüvəsindən 2 dəqiqə müddətində neçə nüvəsi çevrilməyə məruz qalar? 

17. Qazda elektrik yükdaşıyıcıları … 

18. Bir obyektin əksinə düşən işıq şüası paralel işıq şüası kimi lensdən keçərsə, obyektin şəkli necə olur? 

19. Elektrik qaynağında hansı qaz boşalması tətbiq edilir? 

20. Atom bombası ilk dəfə harada tətbiq olunmuş və hansı nəticələrə səbəb olmuşdur? 

21. Cərəyanlı sarğacın maqnit təsirini necə artırmaq olar?

1. Cərəyan şiddətini artırmaqla.
2. Dolaqların sayını azaltmaqla.
3. Taxta içlik daxil etməklə.
4. Polad içlik daxil etməklə.
5. Dolaqların sayını artırmaqla. 

22. Şəkildə $ CuSO_{4} $ -ün suda məhlulu olan dörd elektrolitik vannadan ibarət elektrik dövrəsinin sxemi təsvir edilmişdir. Hansı vannada və hansı elektrod üzərində misin ayrılması baş verər?

23. Hansı sxemdə şəkil müstəvisindən bizə doğru perpendikulyar istiqamətdə olan sabit cərəyanın maqnit induksiya xətləri düzgün göstərilmişdir? 

24. İfratkeçiricilik nədir?

25. Sabit maqnit ilk 3 saniyədə qapalı kontura daxil edilir, sonrakı 3 saniyədə konturda tərpənməz saxlanılır, növbəti 3 saniyədə isə maqnit konturdan çıxarılır. Hansı zaman fasiləsində konturda induksiya cərəyanı yaranır? 

26. Hansı mühitdə birbirindən eyni məsafədə olan yüklü zərrəciklər arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsi daha böyükdür? 

27. İşığın 1, 2 və 3 nöqtələrində yayılma sürətini müqayisə edin. 

28. Elektrod – … 

29. İşıq şüası şüşə stəkandakı suyun səthinə havadan müəyyən bucaq altında (α ≠ 90°) düşərsə, o neçə dəfə sınmaya məruz qalar? 

30. Cərəyanlı naqil şəkil müstəvisinə perpendikulyardır. Onun maqnit sahəsinin induksiya xətləri hansı sxemdə düzgün təsvir edilmişdir? 

31. İstilik mühərrikində qızdırıcının vəzifəsi nədir?

32. Müqavimətləri R1=8 və R2=2 Om olan iki naqil bir-biri ilə paralel birləşdirilmişdir. Bu naqillər sisteminin ümumi müqavimətini təyin edin.             

33. Elektrik yükünün hərəkəti ilə əlaqədar hansı qanun tətbiq olunur? 

34. Elektrik yükü -8e olan (e-elektronun yükünün mütləq qiymətidir) yağ damcısını işıqlandırdıqda iki elektron itirir. Damcının sonrakı yükünü təyin edin. 

35. Hansı fiziki kəmiyyət yanında göstərilən cihaz vasitəsilə ölçülür? 

36. Farad birliyi hansı məqsədlə istifadə edilir? 

37. 50 kN/Kl sahənin elə nöqtəsinin intensivliyidir ki, bu nöqtəyə gətirilmiş: 

38. Bir elektrik dövrəsində cərəyan şiddəti 4 A və müqavimət 8 Ω olduqda, bu dövrədən keçən enerji nə qədərdir? (Vaxt 5 saniyə hesab edilsin) 

39. Elektrik sahəsində elektrik potensialı nəyi göstərir? 

40. Cərəyan şiddəti ədədi qiymətcə hansı fiziki kəmiyyətə bərabərdir?