Coğrafiya 10-cu sinif. Olimpiada -A

1. A məntəqəsində (0° şm.e., 65° ş.u.) yanvarın 10-u, yerli vaxtla saat 5.14 dəq, B məntəqəsində yanvarın 9-u yerli vaxtla saat 21.30 dəq. B məntəqəsinin Şimal yarımkürəsində yerləşdiyini, yaygündönümü günü bura günorta günəş şüalarının 60° bucaq altında düşdüyünü nəzərə alaraq, onun yerləşdiyi saat qurşağını və coğrafi koordinatını təyin edin.

2. Aşağıdakıdakı hadisələrin aid olduğu eon və eraları müəyyən edin:
I – Pangeyanın Qondvana və Lavrasiyaya bölünməsi, qıjıkimilər və okeanda ilk balıqların əmələ gəlməsi
II – Müasir materiklərin yaranması, nəhəng sürünənlərin yayılması

3. Litosfer tavalarının hərəkət istiqamətini nəzərə alaraq, sahəsi böyüyən okeanları və bunun hansı hadisə nəticəsində baş verdiyini müəyyən edin:

4. Azərbaycanın xəritəsində verilən rəqəmlərlə göstərilən ərazilər üçün səciyyəvi olan relyef formalarını müəyyən edin.
A – allüvial-prollüvial düzənliklər
B – arid-denudasiya relyef formaları

5. Verilən iqlim diaqramının hansı ərazilər üçün səciyyəvi olduğunu müəyyən edin:

6. Xəritədə ayrılmış region üçün səciyyəvi olan əlamətləri müəyyən edin.

1. Materikin intensiv məskunlaşmış ərazisidir
2. Burada dünyanın iri meqapolislərindən biri yerləşir
3. Urbanizasiya səviyyəsi 20-40% arasındadır
4. Urbanizasiya səviyyəsi 80% -dən yuxarıdır
5. Əhalinin maksimal sıxlığı səciyyəvidir
6. Metallurgiya müəssisələri təmərküzləşir
7. Dünyanın ən böyük ağac ixracı mərkəzlərindən biridir

7. Azərbaycanın hansı fiziki-coğrafi rayonlarında uyğun olaraq Kür, Araz və Həkəri çaylarının mənsəbi yerləşir.

8. Uyğunluğu müəyyən edin:

9. Uyğun olaraq südlük və ətlik heyvandarlığın üstünlük təşkil etdiyi regionları müəyyən edin.

10. Avanqard üçlüyə daxil olan sahələri və bunun səbəbini müəyyən edin.

11. Hansı məntəqələrdə uyğun olaraq həyata keçirilir
1 – ağac tədarükü və ixracı
2 – ağac idxalı

12. Adalar və yarımadalarda yerləşən ölkələrə aid uyğunluğu müəyyən edin.

13. Asiyanın regionları və burada axan çaylara aid xüsusiyyətləri müəyyən edin:
– yazda çaylarda suyun səviyyəsi kəskin şəkildə yüksəlir
– çaylar yağış və qar suları ilə qidalanır
– çayların vadilərində əhalinin sıxlığı aşağıdır

14. Düzgün olan uyğunluğu müəyyən edin:

15. Çoxillik ritmik proseslərə aiddir:

16. Uyğunluğu müəyyən edin:

17. Kənd təsərrüfatı məhsullarının becərildiyi ərazilərin uyğunluğunu müəyyən edin:

18. Əhalinin təbii artımı aşağı olan ölkələrdə olan problem və onun həllinin yollarından biri:

19. Temperaturu 30ºC, nisbi rütubətliyi 80% olan 1 m3 hava 20ºC-yə qədər, temperaturu 10ºC, nisbi rütubətliyi 70% olan 1 m3 hava 0ºC-yə qədər soyudularsa, hər iki halda ayrılan su buxarının cəmini qramlarla hesablayın.

20. Ekoloji sistemin tarazlıq vəziyyəti və ekoloji mühitin mövcud normalara uyğunluğunun yoxlanılması müvafiq olaraq adlanır:

21. Braziliyada yoxsul məhəllələrinin “favel” adlanması səbəbi:

22. Braziliyada favellərin sayına görə ikinci yeri tutan şəhər:

23. Mətndəki materiallardan istifadə edərək favellərdə yaşayışın təhlükəli olmasının bir təbii, bir sosial amilini müəyyən edin:

24. Favellərdə əhalinin sayının artmasının əsas səbəbi nədir?

25. Verilən şəhərlərdən hansında favellərin yaranması ehtimalı böyükdür?

26. Coğrafi təbəqənin qalınlığı nə qədərdir?

27.Dərinlik və ya Aralıq zəlzələlərinin hiposentri yerləşir:

28. Xəzər dənizi hansı çayların eroziya bazisidir?

29.Zəlzələnin 2 tipi hansıdır?

30. Savanna hansı iqlim qurşağında yerləşir?

31.Yerin öz oxu ətrafında hərəkəti səbəb olur:

a) Yer səthində işıq – isti və soyuğun dəyişməsinə
b) fəsillərin əmələ gəlməsinə
c) süxurların aşınmasına
d) dağların əmələ gəlməsinə

32.Planetdəki Ən Uzun Silsilə Boyu Sürüşmə Sahəsi (yəni, ən uzun sürüşmə zolağı) hansı ərazidə yerləşir və bu, hansı plitələrin toqquşması nəticəsində yaranmışdır?

33. Yüksəklik qurşağı nədir?

34.Xəritələrdə cəhət və azimutlar təyin edilir:

35. Keçid iqlim qurşaqları hansılardır?

36. Yayda mülayim və rütubətli, qışda isə soyuq və quru havanın hökmran olması ilə səciyyələnir:

37. Ritmlilik neçə yerə ayrılır?

38. Hansı mərhələ Fanerozoy eonunu əhatə edir?

39. Hansı cərəyan soyuqdur?

40.Planetin ən böyük yaylası hansıdır?