Azərbaycan Dili 3-cü sinif. Yekun Sınaq Testi – A

1.Oğlan niyə kefsiz idi? 

İKİ ALMA  Axşamüstü gəzməyə çıxanda hərdənbir balaca oğlumu da özümlə aparıram. Bu dəfədə apardım.

Gəzinti zamanı həmişə oğluma yeməli bir şey alıram. İndi də oğlum dükanların yanından keçəndə məndən çərəz və şirni istədi. Mən heç birini almadım, çünki pulum az idi.Bir az dolandıq, sonra yolumuz dəniz kənarına düşdü.Amma oğlumu kefsiz görürdüm. Ondan bunun səbəbini soruşmadım. Səbəbi mənə məlum idi.Dəniz kənarında meyvə dükanından hərəsi bir şahıya iki dənə yaxşı qırmızı alma aldım.İkisini də oğluma verdim. Oğlum o qədər narazı imiş ki, mən almaları ona verəndən sonra da danışmaq istəmədi. Elə bil ağzına su almışdı.Suallarıma çox həvəssiz cavab verirdi.Evə getmək üçün tramvay dayanacağına gəldik. Oğlumla vaqonların birinə mindik. Vaqonda bizim ikimizdən başqa, oğlum boyda bir rus uşağı var idi. Əyin-başı cır-cındır içində, üz-gözü çirkli idi. Gəlib qabağımda dayandı və məndən bir qəpik pul istədi. Alma alandan sonra cibimdə bir abbası qalmışdı.Xırdam olmadığına görə uşağa pul verə bilmədim.Ona bir söz demədim ki, ötüb-getsin. Burada məni fikir götürdü, dilənçi uşağa pul verə bilmədiyimdən qanım qaralmışdı.

2.Oğlan niyə almaları qəbul etmədi?

3.Tramvaydaki rus uşağı nə istəyirdi?

4.Cənab Mello Azərbaycanda hansı bayramları sevir?

Hindli qonaq Sitaram Mello ilə müsahibə

– Salam, cənab Mello.Xoş gördük.Cənab Mello, illərdir ki, Azərbaycanda yaşayırsınız. Azərbaycan xalqının hansı bayramlarını tanıyırsınız?Azərbaycanda keçirilən Novruz bayramı, Qurban bayramı mənim çox xoşuma gəlir.Bu bayramlarda ailəyə bağlılıq, böyüklərə hörmət, imkansızlara əl tutmaq kimi gözəl xüsusiyyətlər özünü göstərir.Cənab Mello, bəs hind xalqının hansı milli bayramları var?Hindistanda çox qədim vaxtlardan Holi bayramı qeyd edilir.

Təbiətin, torpağın oyanmasını bayram edən insanlar bir-birini müxtəlif rənglərə boyayırlar.Maraqlıdır, bəs rənglər paltara, dəriyə ləkə salmır? Xeyr, çünki həmin rənglərin yağ qarışığı olmur.Adi su ilə yuyan kimi təmizlənir.Bəs bu festivalda istifadə olunan rənglərin bir mənası varmı? Bəli, Holi şənliklərində istifadə olunan rənglərin hər birinin öz mənası var. Məsələn, yaşıl rəng canlanmanı, mavi rəng sakitliyi, sarı rəng isə Allaha bağlılığı ifadə edir.Cənab Mello, bizə vaxt ayırıb müsahibə verdiyiniz üçün sizə təşəkkür edirəm.

5.Hindistanın hansı milli bayramı çox qədimdir?

6.Holi bayramında istifadə olunan rənglərin mənası haqqında hansı doğrudur?

7.Koalalar harada yaşayır?

KOALA   Koalalar qəhvəyi-boz rəngli olur. Onların uzunluğu 60-85 sm, çəkisi isə 4-15 kq olur.Koalalara yalnız Avstraliyada rast gəlmək olar. Onlar,əsasən, materikin cənubunda və şərqində, evkalipt meşələri ilə zəngin yerlərdə yaşayırlar.
Bəzi heyvanlar sürü şəklində yaşayır. Koala isə tək yaşamağı sevir. Günün böyük hissəsini ağac başında yuxulayır. Ona görə də koala tənbəl heyvan hesab olunur. O,iyirmi ilə qədər ömür sürür.Koala otyeyən heyvandır. O, evkalipt ağacının yarpaqları ilə qidalanır. Bu ağacın yarpaqları su ilə zəngindir. Koalanın suya olan ehtiyacını bu yarpaqlar ödəyir.Son 100 ildə Avstraliyada yaşayan koalaların sayı kəskin şəkildə azalmışdır. Buna səbəb onların ovlanması, tez-tez baş verən meşə yanğınları və evkalipt meşələrinin məhv edilməsidir. Ona görə də koala ovuna qəti qadağa qoyulmuşdur.

8.Koalanın su ehtiyacı necə qarşılanır?

9.Koalanın sayının azalma səbəbi nədir?

10.Vergül işarəsi hansı cümlədə səhv istifadə edilib?

11.Payız gəldi, …

12.Maşınlar dayandı,…

13.Sevda ağlayırdı, …

14.Molla Nəsrəddin oğlunu niyə eşşəyə mindirdi?

MOLLA İLƏ OĞLU   Bir gün Molla Nəsrəddin oğlunu yanına salıb eşşəklə gedirmiş. Yoldan keçənlər deyirlər: Buna bax! O boyda kişi özü eşşəyə minib, uşağı piyada aparır. Molla eşşəkdən düşüb uşağı mindirir. Yol qırağında oturanlar bunu görüb lağ eləyirlər:Ağsaqqal kişiyə bax! Oğlanı mindirib eşşəyə, özü piyada gedir.
Belə olanda Molla eşşəyə minib uşağı tərkinə alır. Yenə də yoldan ötənlər qulp qoyurlar: Sən bir bunlara bax! İki yekə adam bir cansız eşşəyə minib.Molla əlacsız qalıb uşaqla birlikdə eşşəkdən düşür. Piyada getməyə başlayırlar. Bunu görən yolçular gülüşürlər:Bunlar nə ağılsız adamlardır. Yanlarında eşşək ola-ola ikisi də piyada gedir. Axırda Mollanın əlacı kəsilir, eşşəyi dalına alıb deyir: Hamıya qulaq assan, gərək eşşəyi belinə alasan.

15.Molla Nəsrəddin nə zaman eşşəyin üzərinə çıxıb, oğlunu piyada göndərdi?

16.Molla Nəsrəddin yolda olanların nə üçün lağ etdiyini gördü?

17.Yolçular niyə Molla Nəsrəddini və oğlunu gülərək izləyirdilər?

18.Molla Nəsrəddin nəhayət nə qərara gəldi?

19.Molla Nəsrəddin niyə yolda keçənlərə qulaq asmağa başladı?

20.Molla Nəsrəddin nə vaxt eşşəyi belinə alıb?