Coğrafiya. Müəllimlərin İşə Qəbulu – D

1.Atmosfer kütləsinin böyük hissəsinin troposferdə cəmlənməsinin səbəbi:

2.Yüksək dağ zirvələrində günəş radiasiyasının çox olmasına baxmayaraq qar və buzlaqların əriməməsinin səbəbi:

3.Ayda sutkalıq temperatur amplitudunun $300^{\circ}\text{C}$-yə qədər olmasının səbəbi:

4.Troposferin əsas xüsusiyyətlərindən biri:

5.Xəritə-sxem üzərində ştrixlənmiş ərazilərin ümumi xüsusiyyətləri:

6.Düz radiasiyanın üstün olduğu ərazilər üçün səciyyəvidir:

1. qalxan hava axınları

2. enən hava axınları

3. yağıntıların nisbətən az düşməsi

4. intensiv fiziki aşınma

5. şirinsulu göllər

6. üzvi aşınmanın intensivliyi

7.Sxemdə verilmiş A dağına Günəş şüalarının ilboyu eyni istiqamətdə düşdüyünü nəzərə alaraq düzgün olmayan coğrafi ifadəni müəyyən edin.

8.Diaqramda müxtəlif xarakterli səth örtüklərinin albedosu verilmişdir. Rəqəmlərin müvafiq olaraq aid olduğu səth örtüyünün tipini müəyyən edin.

9.Xəritə-sxemdə verilən rəqəmlərə əsasən düz radiasiyanın üstün olduğu əraziləri (I) və bu ərazilərə uyğun əlamətləri (II) müəyyən edin:

a. ifrat rütubətlənmə şəraitinə malikdir

b. bol sulu çaylar yaranır

c. buxarlanmanın miqdarı azdır

d. torpaqlar az məhsuldardır

e. Passat və Qərb küləkləri bu enliklərdən başlayır

f. nisbi rütubətliliyi yüksəkdir

10.Ümumi günəş radiasiyasının $80\ \text{kkal/sm}^2/\text{il}$-i, yəni $40\%$-i yer səthindən əks olunmuşdur. Müvafiq olaraq ümumi və udulan radiasiyanın miqdarını hesablayın.

11.Atmosfer cəbhələri nədir?

12.Havanın temperaturunun sutkalıq amplitudu:

13.Hansı hava şəraitində sutkalıq temperatur amplitudu daha böyük olur?

14.Xəritələrdə eyni temperatura və təzyiqə malik olan nöqtələri birləşdirən xətlər müvafiq olaraq necə adlanır?

15.Sxemdə əks olunan atmosfer hadisəsini müəyyən edin.

16.Daimi küləklərə aiddir:

17.Atmosfer yağıntısı:

18.Doymuş hava:

19.Ekvatorial enliklərdə alçaq təzyiq qurşağının yaranmasının başlıca səbəbi:

20.İllik temperatur amplitudunun daha az olduğu ərazilər:

21.Qütbətrafı ərazilər üçün səciyyəvi olan rütubətlilik əmsalı:

22.Bir-birinə yaxın olan dağ zirvələrinin mütləq hündürlükləri $4000 \text{ m}$ və $2370 \text{ m}$-ə bərabərdir. Onlar arasındakı atmosfer təzyiqi fərqini müəyyən edin ($\text{mm c.s.}$ ilə).

23.Hansı məntəqələr arasında külək daha zəif əsər?

24.Verilmiş coğrafi hadisənin nəticəsi:

25.Havanın sutkalıq temperatur amplitudunun daha böyük olduğu məntəqə:

26.Buxarlanma qabiliyyəti hansı halda artar?

27.Daimi küləklərin yaranma səbəbi:

28.Buxarlanma qabiliyyətinin daha aşağı olduğu məntəqələr:

29.Temperatur inversiyası adlanır:

30.A məntəqəsində temperaturun sutkalıq gedişi $-2^\circ\text{C}$; $-5^\circ\text{C}$; $-6^\circ\text{C}$; $4^\circ\text{C}$; $8^\circ\text{C}$; $12^\circ\text{C}$; $10^\circ\text{C}$; $7^\circ\text{C}$ olarsa, orta sutkalıq temperaturu hesablayın.

31.Zirvələri daimi qar xəttindən aşağıda yerləşən dağlar:

32.Nisbi rütubətin artması səbəb olur:

33.Sutka ərzində istiqamətini iki dəfə dəyişən küləklər:

34.Yer səthinə buludlardan düşən atmosfer yağıntıları:

35.Su və quru səthindən buxarlanma qabiliyyətinin intensivliyi asılıdır:

36.Ərazinin rütubətlilik əmsalı müəyyən edilir:

37.Yağıntının düşmə ehtimalının daha yüksək olduğu nisbi rütubətliyin göstəricisini müəyyən edin ($\%$ -lə).

38.İllik yağıntının və mümkün buxarlanmanın miqdarını bilərək nəyi hesablamaq olar?

39.Tropik enliklərdə sutkalıq temperatur amplitudunun böyük olmasının səbəbi:

40.A və B dağlarının mütləq hündürlükləri eyni olsa da, onlarda qar xəttinin müxtəlif hündürlüklərdən keçməyinin səbəbi: