Kimya 11-ci sinif. Olimpiada -A

1. Fenolun sənayədə tətbiqini əks etdirən reaksiya tənliyini göstərin.

2. Məhlulun molyar qatılığını hansı formul ilə hesablamaq olar?

3 .     1,2 mol [math]H_{2}[/math] və 1,5 mol [math]I_{2}[/math]-dən (buxar) ibarət qarışıq 1 litrlik qapalı qabda tarazlıq  aranana qədər [math]800^{0}C[/math] temperaturda saxlanılır. Reaksiya nəticəsində 46,8 kC istilik ayrılır. HI- un əmələ gəlmə istiliyi 26 kC/mol olarsa, [math]H_{2} + I_{2} ↔ 2HI[/math] reaksiyasının [math]800^{0}C[/math]-də tarazlıq sabitini müəyyən edin.

4. 42 q buten-2-nin polimerləşməsindən alınan nümunənin polimerləşmə dərəcəsi 602-dir. Reaksiyaya daxil olmayan buten-2-nin 20,25 q HBr ilə reaksiyaya daxil olur. Alınan polimer nümunədə xətti makromolekulların sayını müəyyən edin.
[math]M_{r}(C_{4}H_{8})=56, M_{r}(HBr)=81[/math]

5. Mürəkkəb efirin 80%-li sulfat turşusu ilə qızdırılması (1800C) zamanı qazlar qarışığı alındı. Qarışığın artıq miqdarda götürülmüş [math]KMnO_{4}[/math] məhlulundan keçirilməsi zamanı həcmi 2 dəfə azalır, sıxlığı isə dəyişmir. Mürəkkəb efiri müəyyən edin (bütün reaksiyalar miqdari baş verir).

6. Buxarının sıxlığı stirolun buxarının sıxlığından 4 vahid az olan mürəkkəb efirin ikili karbon atomlarının sayı onun birli karbon atomlarının sayında 4 dəfə az, bu efirin hidroliz məhsulu olan turşuda isə ikili karbon atomlarının sayı birli karbon atomlarının sayından 2 dəfə azdır. Mürəkkəb efir molekulunda olan karbon atomlarının hibrid orbitallarının sayını müəyyən edin.
[math]A_{r}(H) = 1, A_{r}(C) = 12, A_{r}(O) = 16[/math]

7. [math]K_{2}Cr_{2}O_{7} + H_{2}SO_{4} + H_{2}S →[/math]
reaksiyasının məhsullarının əmsalları cəmini müəyyən edin.

8. Kalium-peroksid və kalium-superoksiddən ibarət 25,2 q qarışığın artıq miqdar karbon qazı ilə reaksiyasıdan 4,48 l (n.ş.) oksigen alınır. İlkin qarışıqda superoksidin kütləsini (q) hesablayın.
[math]A_{r}(O)=16, A_{r}(K)=39[/math]

9. Molekulunda iki asimmetrik karbon atomu olan  [math]C_{8}H_{18}[/math]  tərkibli alkanı Beynəlxalq nomenklatura əsasında adlandırın.

10. Formaldehidin sirkə və qarışqa turşuları qarışığında 2,33 q məhlulu 18,7 ml 8,4%-li kalium-hidroksid məhlulu (1,07 q/ml sıxlıqlı) ilə tam reaksiyaya daxil olur. Bu zaman alınan məhlulun qızdırılmaqla artıq miqdar gümüş(I) oksidin ammonyaklı suda məhlulu ilə reaksiyasından 9,72 q çöküntü alınır. İlkin qarışıqda maddələrin mol payını müəyyən edin.
[math]A_{r}(H)=1, A_{r}(C)=12, A_{r}(O)=16, A_{r}(K)=39, A_{r}(Ag)=108[/math]

11. Hansı mərhələlərdə siniflərarası izomeri olmayan maddələr alınır.

12. 0,5 l 2 M qatılıqlı qarışqa turşusu məhluluna əvvəlcə 1 l 2M NaOH, sonra isə artıq miqdar təzə çökdürülmüş Cu(OH)2 əlavə edilir. Lazımi şərait olarsa, məhlulda hansı reaksiyalar baş vermir?
1. [math]HCOOH + NaOH →[/math]
2.[math]HCOOH + Cu(OH)_{2} →[/math]
3. [math]HCOONa + Cu(OH)_{2} →[/math]
4.[math]NaHCO_{3} + NaOH →[/math]

13. V litr a mol/l qatılıqlı [math]NaNO_{3}[/math] və 2V litr b mol/l atılıqlı [math]Na_{2}SO_{4}[/math] məhlulları qarışdırılır. Alınan məhlulda Na+ ionlarının molyar qatılığını (mol/l) müəyyən edin.

14. Azot və ammonyakdan ibarət qarışığın 20 l (n.ş.) HCl qazı ilə reaksiyası zamanı ilkin qarışığın həcmi 25% azalır. Qalan qaz qarışığının yanmasına 15 l (n.ş.) oksigen sərf olunarsa, qarışıqda olan azot ilə reaksiyaya neçə qram litium sərf olunar? [math]A_{r}(Li)=7[/math]

15.   [math]X\frac{+RCOOH,H^{+}}{-H_{2}O}[/math]

R radikalının turşu molekulunda kütlə payı 25%, Y molekulunda isə 8 hidrogen atomu olarsa, hansı reaksiyalar doğrudur?

16. Müəyyən temperaturda 32,2 q [math]Na_{2}SO_{4}∙10H_{2}O[/math] 82 q suda həll edildikdə doymuş məhlul alınır. Verilmiş temperaturda [math]Na_{2}SO_{4}[/math]-ün suda həllolma əmsalını (q/l) müəyyən edin.  [math]M_{r}(Na_{2}SO_{4})=142, M_{r}(H_{2}O)=18[/math]

17. 1 mol naməlum quruluşlu alkil-yodidə qızdırılmaqla NaOH-ın spirtdə məhlulu ilə təsir etdikdə 1:7 kütlə nisbətində izomer alkenlərin qarışığı alınır. Əsas məhsulun kütləsi 49 q olur. Başlanğıc maddənin Vürs reaksiyasının məhsulunun səmərəli nomenklatura əsasında adını müəyyən edin. [math]A_{r}(H)=1, A_{r}(C)=12[/math]

18.Hər iki qabdan eyni həcmdə hidrogen ayrılarsa, dəmirin kütləsini (q) hesablayın.
[math]A_{r}(Zn)=65, A_{r}(Fe)=56[/math]

19. Stirol molekulunda rabitələrin əmələ gəlməsində iştirak edən qeyri-hibrid orbitalların ümumi sayını müəyyən edin.

20. 5,3 q benzolun homoloqunun nitrat turşusu ilə reaksiyası zamanı 4,53 q mononitro törəmələr qarışığı alınır. Reaksiyanın çıxımı 60% olarsa, benzolun homoloqunun formulunu müəyyən edin.
[math]A_{r}(H)=1, A_{r}(C)=12, A_{r}(N)=14, A_{r}(O)=16[/math]

21.    4M + X → 4K + Z reaksiyasının entalpiyasını müəyyən edin.

22. Tərkibində 2 mol [math]Ba(OH)_{2}[/math] olan məhlula ardıcıl olaraq tərkibində 1 mol [math]CuSO_{4}[/math], 1 mol [math]FeCl_{2}[/math] və 2 mol [math]Na_{2}CO_{3}[/math] olan məhlullar əlavə edilir (hər dəfə məhlul əlavə etdikdə reaksiyanın bitməsi üçün bir müddət gözlənilir).
Hansı ionlar arasında reaksiya baş verər?
1. [math]Ba^{2+}[/math] və [math] SO_{4^{2–}} [/math]                                              2. [math]Cu^{2+}[/math] və [math] OH^{–} [/math]
3. [math]Fe^{2+}[/math] və [math] CO_{3^{2–}} [/math]                                             4. [math]Fe^{2+}[/math] və [math] OH^{–} [/math]
5. [math]Fe^{2+}[/math] və [math] SO_{4^{2–}} [/math]                                             6. [math]Ba^{2+}[/math] və [math] CO_{3^{2–}} [/math]

23. Naməlum duzun 0,2 molu parçalandıqda su və 8,96 l üç qazın qarışığı alınır. Qurudulduqdan sonra qazlar qələvi məhlulundan buraxılır və məhlulun kütləsi 7,1 q artır, qazların həcmi isə 25% azalır. Qalan qazlardan elektrik qığılcımı keçirilir, sonra isə suda həll edilir. Bu zaman kütləsi 11 q olan iki turşunun 1:1 mol nisbətində qarışığı alınır. Naməlum duzu müəyyən edin (Qəbul edin ki bütün reaksiyalar miqdari gedir).

24. Polimerləşmə dərəcəsi 1000 olan polimerlərin siqma rabitə saylarının (n) polimerlərin molyar kütlələrindən (M) asılılıq qarafikini müəyyən  din.
I. polistirol
II. polietilen
III. polibutadien

25. Müəyyən miqdar maqnezium-karbonat parçalandıqda 5,1 kC istilik udulur. Alınan qaz 75 q 5,7%-li barium-hidroksid məhlul ilə udulur. Alınan məhlulda duzun kütlə payını (%) ilə hesablayın. Maqnezium-karbonatın parçalanma reaksiyasının istilik effekti –102 kC-dur.
[math]A_{r}(H)=1, A_{r}(O)=16, A_{r}(C)=12, A_{r}(Ba)=137[/math]

26. $ XNO_{3} \ce{->[t ] }X+NO_{2}+O_{2} $   X metalının duru nitrat turşusu ilə reaksiyasından hansı qaz alınar?

27. $ ΧΝΟ_{3} \ce{->[t ]} X+NO_{2}+O_{2} $  X metalının qatı nitrat turşusu ilə reaksiyasından hansı qaz alınır?

28. 65 q civə (II) nitratın tam termiki parçalanmasından neçə litr qaz qarışığı (n.ş.) alınar? $ M_{r} [Hg (NO_{3}) _{2} ]=325 $

29. Hansı sıradakı maddələrin termiki parçalanmasından duz alınar?

30. Hansı nitratın parçalanmasından bəsit maddə alınmır?

31. Hansı nitratın parçalanmasından yalnız bir mürəkkəb və bir bəsit maddə alınır?

32. Hansı nitratın parçalanmasından iki bəsit və bir mürəkkəb maddə alınar?

33. Hansı nitratın parçalanmasından iki mürəkkəb və bir bəsit maddə alınar?

34. 1 mol $ Cu(NO_{3})_{2} $ -nin termiki parçalanmasından neçə litr qaz qarışığı (n.ş.) ayrılır?

35. 2 mol $ AgNO_{3} $ -ün termiki parçalanmasından neçə litr (n.ş.) qaz qarışığı ayrılar?

36. $ HNO_{3}(qatı)+Zn \longrightarrow Zn(NO_{3})_{2}+X+H_{2}O $ X maddəsi üçün hansı ifadə doğrudur?

37. $ HNO_{3}(qatı)+Mg \longrightarrow Mg(NO_{3})_{2}+X+H_{2}O $ X maddəsi üçün hansı ifadə doğrudur?

38. $ HNO_{3}(qatı)+Zn → Zn(NO_{3})_{2}+X+H_{2}O $ X maddəsi üçün hansı ifadə doğru deyil?E) yüksək temperaturda azotla oksigenin qarşılıqı təsirindən əmələ gəlir

39. Hansı birləşmənin tam termiki parçalanmasından bərk qalıq əmələ gəlmir?

40. Çili şorasının formulunu göstərin.